Teraz bajty. Informatyka 
dla szkoły podstawowej. Klasa VII

Opis założonych osiągnięć ucznia – przykłady wymagań na poszczególne oceny szkolne dla klasy VII

Grażyna Koba

Spis treści
1.	Komputer i grafika komputerowa	3
1.1.	Posługiwanie się komputerem i jego oprogramowaniem	3
1.2.	Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem aplikacji komputerowych – opracowywanie obrazów w edytorze grafiki	5
1.3.	Posługiwanie się komputerem – porządkowanie i ochrona dokumentów	6
2.	Praca z dokumentem tekstowym	7
2.1.	Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem aplikacji komputerowych – opracowywanie tekstu w edytorze tekstu	7
3.	Algorytmika i programowanie	8
3.1.	Rozumienie, analizowanie i rozwiązywanie problemów algorytmicznych	8
3.2.	Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera – tworzenie programów komputerowych	9
4.	Obliczenia w arkuszu kalkulacyjnym	10
4.1.	Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem aplikacji komputerowych – obliczenia w arkuszu kalkulacyjnym	10
5.	Internet	11
5.1.	Posługiwanie się komputerem i sieciami komputerowymi – wyszukiwanie informacji i komunikowania się z wykorzystaniem Internetu	11

1.	Komputer i grafika komputerowa

1.1.	Posługiwanie się komputerem i jego oprogramowaniem	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
podaje kilka zastosowań komputera;
wymienia części składowe zestawu komputerowego;
posługuje się komputerem i urządzeniami TI w podstawowym zakresie;
podaje kilka przykładów urządzeń współpracujących z komputerem;
wie, że nadmierna ilość czasu spędzonego przy komputerze zagraża zdrowiu psychicznemu i fizycznemu;
zdaje sobie sprawę, że można uzależnić się od komputera; zna i stosuje sposoby zapobiegania uzależnieniu się od komputera	wskazuje kilka przykładów zastosowania komputera, np. w szkole, zakładach pracy i życiu społecznym;
definiuje komputer jako zestaw urządzeń elektronicznych i określa ich przeznaczenie;
zna pojęcia: program komputerowy, pamięć, system dwójkowy;
zna jednostki pojemności pamięci;
wymienia i omawia różne typy komputerów	omawia zastosowanie komputera w różnych dziedzinach życia, nauki i gospodarki;
zna pojęcia: bit, bajt, RAM;
omawia podstawowe układy mieszczące się na płycie głównej;
zna sposoby reprezentowania danych (wartości logicznych, liczb, znaków) w komputerze;
wymienia i omawia budowę i działanie wybranych urządzeń peryferyjnych oraz urządzeń techniki użytkowej, np. drukarki, skanera;
omawia wybrane urządzenia mobilne	omawia schemat działania komputera, m.in. przekształcanie informacji w dane, przetwarzanie danych oraz wyjaśnia funkcje procesora odpowiedzialnego za te procesy; wyjaśnia, czym jest BIOS;
oblicza wartość dziesiętną liczby zapisanej w systemie dwójkowym;
wie, co to są kody ASCII i potrafi wstawić do dokumentu tekstowego wybrany znak, korzystając z tego kodu;
podaje przykłady kart rozszerzeń, które można zainstalować w komputerze;
omawia różne typy komputerów oraz budowę i działanie urządzeń peryferyjnych oraz urządzeń techniki użytkowej, np. tablicy interaktywnej, kamery cyfrowej i internetowej	potrafi określić podstawowe parametry części składowych komputera i urządzeń peryferyjnych oraz urządzeń techniki użytkowej;
opisuje wybrane zastosowania informatyki, z uwzględnieniem swoich zainteresowań, oraz ich wpływ na osobisty rozwój, rynek pracy i rozwój ekonomiczny;
samodzielnie wyszukuje w Internecie informacje o nowych urządzeniach peryferyjnych oraz urządzeniach mobilnych;
korzysta z dokumentacji urządzeń elektronicznych	
zna podstawowe zasady pracy z programem komputerowym (uruchamianie, wybór opcji menu, kończenie pracy z programem)	omawia przeznaczenie poszczególnych rodzajów programów użytkowych, podając przykłady konkretnych programów; 
wie, na czym polega uruchamianie i instalowanie programów;
podaje przykłady nośników pamięci	umieszcza skrót programu na pulpicie;
wybiórczo korzysta z Pomocy do programu;
wyjaśnia rolę pamięci operacyjnej w czasie uruchamiania programu;
wie, jak odinstalować program komputerowy	potrafi skorzystać w razie potrzeby z Pomocy do programu;
wyjaśnia procesy zachodzące w czasie uruchamiania i instalowania programu; 
potrafi zainstalować i odinstalować prosty program, np. edukacyjny, grę; potrafi pobrać program, np. darmowy, z Internetu i zainstalować go	określa pojemność pamięci, ilość wolnego i zajętego miejsca na dysku;
wyszukuje w Internecie lub innych źródłach informacje na temat nowych programów użytkowych i nośników pamięci	
wie, jaka jest rola systemu operacyjnego	zna podstawowe funkcje systemu operacyjnego	podaje przykłady systemów operacyjnych	omawia cechy wybranych systemów operacyjnych, m.in.: Windows, Linux, Mac OS, wybrane systemy dla urządzeń mobilnych	porównuje wybrane systemy operacyjne, podając różnice	
wie, że należy posiadać licencję na używany program komputerowy;
wie, na czym polega piractwo komputerowe i jakie grożą sankcje za nielegalne uzyskanie programu komputerowego w celu osiągnięcia korzyści majątkowych	wie, czym jest licencja na program, i wymienia jej rodzaje;
wymienia przykłady przestępczości komputerowej	zna pojęcie: prawo autorskie; 
omawia przykładowe rodzaje darmowych licencji;
omawia przejawy przestępczości komputerowej	wyjaśnia różnice między różnymi rodzajami licencji;
rozumie zasady licencji na używany program	korzystając z Internetu lub innych źródeł, odszukuje więcej informacji na temat darmowych licencji	

1.2.	Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem aplikacji komputerowych – opracowywanie obrazów w edytorze grafiki	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
przy użyciu wybranego edytora grafiki tworzy rysunek, używając podstawowych narzędzi graficznych;
potrafi zapisać dokument komputerowy w pliku w określonym miejscu (dysku, folderze); otwiera rysunek zapisany w pliku, wprowadza zmiany i zapisuje ponownie plik	zna i omawia zasady tworzenia dokumentu komputerowego na przykładzie tworzenia rysunku w programie graficznym; 
rozumie, dlaczego należy zapisać dokument na wybranym nośniku pamięci masowej;
przy użyciu wybranego edytora grafiki tworzy rysunki, stosując operacje na obrazie i jego fragmentach, przekształca obrazy; umieszcza napisy na obrazie; 
tworzy proste animacje komputerowe	zna podstawowe formaty plików graficznych; 
posługuje się narzędziami malarskimi trzech wybranych programów graficznych do tworzenia kompozycji z figur; 
wykonuje operacje na obrazie i jego fragmentach, m.in.: zaznacza, kopiuje i wkleja fragmenty rysunku i zdjęcia, stosując wybrane programy graficzne;
poddaje zdjęcie obróbce: zmienia jasność i kontrast, stosuje filtry;
wie, czym są warstwy obrazu; tworzy obraz z wykorzystaniem pracy z warstwami;
korzysta z różnych narzędzi selekcji;
tworzy animacje komputerowe;
drukuje rysunek	przekształca formaty plików graficznych; 
umieszcza napisy na obrazie, porównując możliwości dwóch wybranych programów graficznych;
wykonuje fotomontaż, korzystając z możliwości pracy z warstwami obrazu; 
opracowuje obrazy zgodnie z przeznaczeniem;
tworzy animacje, korzystając z możliwości z warstwami i z przekształceń fragmentów obrazu;
drukuje obraz, ustalając samodzielnie wybrane parametry wydruku;
tworzy animacje komputerowe, stosując wybrany program graficzny;
skanuje zdjęcia, zapisuje w pliku i poddaje je obróbce	samodzielnie wyszukuje możliwości wybranego programu graficznego;
samodzielnie tworzy ciekawe kompozycje graficzne, np. fotomontaże;
uczestniczy w konkursach graficznych;
przygotowuje animacje według własnego pomysłu, korzystając z różnych możliwości wybranego programu do tworzenia animacji	

1.3.	Posługiwanie się komputerem – porządkowanie i ochrona dokumentów	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
kopiuje, przenosi i usuwa pliki wybraną przez siebie metodą;
rozumie, jakie szkody może wyrządzić wirus komputerowy	rozumie, dlaczego należy wykonywać kopie dokumentów; 
potrafi kopiować, przenosić i usuwać pliki i foldery metodą przez Schowek oraz metodą przeciągnij i upuść;
stosuje podstawowe zasady ochrony przed wirusami komputerowymi	pakuje i rozpakowuje pliki lub foldery;
omawia ogólne zasady działania wirusów komputerowych;
zna zasady ochrony przed złośliwymi programami;
posługuje się programem antywirusowym w celu wykrycia wirusów	omawia inne rodzaje zagrożeń (konie trojańskie, programy szpiegujące);
wie, jak ochronić się przed włamaniem do komputera; wyjaśnia, czym jest firewall	utrzymuje na bieżąco porządek w zasobach komputerowych; pamięta o tworzeniu kopii ważniejszych plików na innym nośniku;
korzystając z dodatkowych źródeł, wyszukuje informacje na temat programów szpiegujących określanych jako adware i spyware	

2.	Praca z dokumentem tekstowym
2.1.	Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem aplikacji komputerowych – opracowywanie tekstu w edytorze tekstu	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
tworzy prosty dokument tekstowy; 
stosuje wyróżnienia w tekście, korzystając możliwości zmiany parametrów czcionki;
wykonuje podstawowe operacje na fragmentach tekstu – kopiowanie, wycinanie, wklejanie;
ozdabia tekst gotowymi rysunkami, obiektami z galerii obrazów, stosując wybraną przez siebie metodę;
zapisuje dokument w pliku;
uczestniczy w projekcie grupowym, wykonując proste zadania	zna i stosuje podstawowe zasady formatowania i redagowania tekstu;
formatuje tekst: ustala atrybuty tekstu (pogrubienie, podkreślenie, przekreślenie, kursywę), sposób wyrównywania tekstu między marginesami, parametry czcionki; 
formatuje rysunek (obiekt) wstawiony do tekstu; zmienia jego rozmiary, oblewa tekstem lub stosuje inny układ rysunku względem tekstu;
gromadzi materiały do wykonania zadania w ramach projektu grupowego i opracowuje zlecone zadania	zna ogólne możliwości edytorów tekstu i zasady pracy z dokumentem tekstowym;
zna i stosuje podstawowe zasady redagowania tekstu; dostosowuje formatowanie tekstu do jego przeznaczenia;
stosuje tabulacje, wcięcia, interlinie;
wykorzystuje edytor równań do pisania prostych wzorów;
zna i stosuje różne sposoby wycinania fragmentu ekranu (np. zdjęcie ekranu, Narzędzie Wycinanie) i stosuje je, aby wyciąć i wkleić do dokumentu tekstowego fragment ekranu;
przygotowuje dokumenty do wykonania zadania w ramach projektu grupowego	zna i stosuje metody usprawniające pracę nad tekstem (m.in. stosowanie gotowych szablonów, wbudowanych słowników);
stosuje różne typy tabulatorów, potrafi zmienić ich ustawienia w całym tekście; 
wstawia dowolne wzory, wykorzystując edytor równań;
osadza obraz w dokumencie tekstowym, wstawia obraz do dokumentu tekstowego;
wykonuje trudniejsze zadania szczegółowe podczas realizacji projektu grupowego; wykonuje kolaż ze zdjęć	samodzielnie wyszukuje opcje menu potrzebne do rozwiązania dowolnego problemu;
przygotowuje profesjonalny tekst – pismo, sprawozdanie, z zachowaniem poznanych zasad redagowania i formatowania tekstów;
pełni funkcje koordynatora podczas realizacji projektu grupowego;
potrafi wykorzystać chmurę do wymiany informacji w pracy zespołowej	

3.	Algorytmika i programowanie

3.1.	Rozumienie, analizowanie i rozwiązywanie problemów algorytmicznych	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
zapisuje prosty algorytm liniowy w postaci listy kroków;
zna podstawowe zasady prezentacji algorytmów w postaci schematów blokowych (zna podstawowe bloki potrzebne do budowania schematu blokowego);
analizuje gotowy schemat blokowy prostego algorytmu	wyjaśnia pojęcie algorytmu;
określa dane do zadania oraz wyniki i zapisuje prosty algorytm liniowy w postaci listy kroków;
określa sytuacje warunkowe, tj. takie, które wyprowadzają różne wyniki – zależnie od spełnienia narzuconych warunków;
buduje schemat blokowy prostego algorytmu liniowego;
analizuje schemat blokowy algorytmu z rozgałęzieniami	omawia etapy rozwiązywania problemu (zadania);
wie, na czym polega iteracja;
analizuje algorytmy, w których występują powtórzenia i określa, od czego zależy liczba powtórzeń;
buduje schemat blokowy algorytmu z warunkiem prostym	wyjaśnia pojęcie specyfikacja problemu;
prezentuje algorytmy iteracyjne za pomocą listy kroków i schematu blokowego	potrafi samodzielnie napisać specyfikację określonego zadania;
buduje schemat blokowy algorytmu, w którym wystąpią złożone sytuacje warunkowe; 
określa, kiedy może nastąpić zapętlenie w algorytmie iteracyjnym i potrafi rozwiązać ten problem;
buduje schemat blokowy określonego algorytmu iteracyjnego	

3.2.	Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera – tworzenie programów komputerowych	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
tworzy proste programy w wybranych języku wizualnym, używając (wskazanego przez nauczyciela) dydaktycznego środowiska programowania (np. Logomocja, Scratch, Baltie)	tworzy programy, używając podstawowych poleceń, korzystając z wybranego środowiska programowania, 
zapisuje powtarzające się polecenia, stosując odpowiednie instrukcje;
wykonuje proste zadania szczegółowe w projekcie grupowym	wyjaśnia, na czym polega prezentacja algorytmu w postaci programu;
wyjaśnia pojęcia program źródłowy i program wynikowy;
tworzy zmienne i wykonuje na nich proste obliczenia;
realizuje prostą sytuację warunkową i iterację, korzystając z wybranych środowisk programowania (jednego lub kilku);
definiuje i stosuje procedury bez parametrów	zna pojęcia: translacja, kompilacja, interpretacja; 
wie, jak są pamiętane wartości zmiennych;
zapisuje algorytmy iteracyjne (w tym pętlę w pętli) i z warunkami (w tym złożonymi), korzystając z wybranych środowisk programowania (jednego lub kilku);
definiuje i stosuje procedury z parametrami;
wykonuje trudniejsze zadania szczegółowe w projekcie grupowym i łączy wykonane zadania szczegółowe w jeden program	wyjaśnia zasady programowania i kompilowania; 
odróżnia kompilację od interpretacji;
korzystając z wybranego środowiska programowania, pisze trudniejsze programy z zastosowaniem procedur z parametrami;
bierze udział w konkursach informatycznych z programowania;
pełni funkcję koordynatora w projekcie grupowym	

4.	Obliczenia w arkuszu kalkulacyjnym

4.1.	Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem aplikacji komputerowych – obliczenia w arkuszu kalkulacyjnym	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
zna zastosowania arkusza kalkulacyjnego i omawia budowę dokumentu arkusza;
pisze formułę wykonującą jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych (dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie);
potrafi zastosować kopiowanie i wklejanie formuł	zna i stosuje zasadę adresowania względnego;
potrafi tworzyć formuły wykonujące bardziej zaawansowane obliczenia;
stosuje funkcje arkusza kalkulacyjnego, tj.: SUMA, ŚREDNIA; 
modyfikuje tabele w celu usprawnienia obliczeń, m.in.: wstawia i usuwa wiersze (kolumny); zmienia szerokość kolumn i wysokość wierszy tabeli; wie, jak wprowadzić do komórek długie teksty i duże liczby	potrafi prawidłowo zaprojektować tabelę arkusza kalkulacyjnego (m.in.: wprowadza opisy do tabeli, formatuje komórki arkusza; ustala format danych, dostosowując go do wprowadzanych informacji);
rozróżnia zasady adresowania względnego i bezwzględnego;
stosuje arkusz do kalkulacji wydatków i innych obliczeń; dostosowuje odpowiednio rodzaj adresowania	potrafi układać rozbudowane formuły z zastosowaniem funkcji JEŻELI; 
potrafi samodzielnie zastosować adres bezwzględny, aby ułatwić obliczenia	zna działanie i zastosowanie wielu funkcji dostępnych w arkuszu kalkulacyjnym;
samodzielnie wyszukuje opcje menu potrzebne do rozwiązania określonego problemu;
projektuje samodzielnie tabelę arkusza z zachowaniem poznanych zasad wykonywania obliczeń w arkuszu kalkulacyjnym	

5.	Internet

5.1.	Posługiwanie się komputerem i sieciami komputerowymi – wyszukiwanie informacji i komunikowania się z wykorzystaniem Internetu	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia kilka zastosowań Internetu;
otwiera stronę o podanym adresie;
wyszukuje w Internecie informacje według prostego hasła;
porusza się po stronie WWW	zna podstawowe zasady pracy w szkolnej (lokalnej) sieci komputerowej;
zna pojęcia: Internet, strona internetowa, WWW; 
omawia wybrane usługi internetowe;
potrafi wyszukiwać informacje w Internecie: korzysta z wyszukiwarek	wymienia zalety łączenia komputerów w sieć;
zna pojęcia: witryna, strona główna, serwer internetowy, hiperłącze, hipertekst;
potrafi wyszukiwać informacje w Internecie: korzysta z katalogów stron WWW; 
wyszukuje informacje w internetowych zasobach danych	opisuje sieci lokalne i globalne oraz podstawowe klasy sieci; potrafi udostępniać zasoby, np. foldery;
potrafi omówić schemat sieci szkolnej i domowej;
wie, jak uzyskać dostęp do Internetu;
potrafi zastosować różne narzędzia do wyszukiwania informacji; stosuje złożony sposób wyszukiwania;
porządkuje najczęściej odwiedzane strony	potrafi formułować własne wnioski i spostrzeżenia dotyczące rozwoju Internetu, jego znaczenia dla różnych dziedzin gospodarki i dla własnego rozwoju;
potrafi właściwie zawęzić obszar poszukiwań, aby szybko odszukać informacje	
redaguje i wysyła list elektroniczny, korzystając z podstawowych zasad netykiety;
potrafi skorzystać z wybranych form komunikacji, np. z komunikatora, stosując zasady netykiety	dołącza załączniki do listu; korzysta z książki adresowej; zna i stosuje zasady netykiety pocztowej;
zna sposoby komunikowania się za pomocą Internetu, m.in.: komunikatory i czaty, fora dyskusyjne, portale społecznościowe	dba o formę listu i jego pojemność; ozdabia listy, załączając rysunek, dodaje tło; stosuje podpis automatyczny; zakłada książkę adresową;
podaje i omawia przykłady usług internetowych oraz różnych form komunikacji; omawia m.in.: komunikatory i czaty, fora dyskusyjne, portale społecznościowe	uczestniczy w dyskusji na wybranym forum dyskusyjnym, stosując zasady netykiety;
omawia wybrane usługi internetowe (m.in.: nauka i praca w Internecie, książki, czasopisma, muzea, banki, zakupy i aukcje, podróże, rozrywka), uwzględniając zasady korzystania z tych usług	korzystając z Internetu i innych źródeł, wyszukuje informacje o najnowszych osiągnięciach w dziedzinie e-usług i różnych form komunikacji i wymiany informacji	
zna zagrożenia i ostrzeżenia dotyczące korzystania z komunikacji za pomocą Internetu; zdaje sobie sprawę z anonimowości kontaktów w Sieci	stosuje przepisy prawa związane z pobieraniem materiałów z Internetu; zdaje sobie sprawę z konieczności racjonalnego gospodarowania czasem spędzonym w Sieci	zna podstawowe przepisy dotyczące korzystania z e-usług	na przykładach uzasadnia zalety i zagrożenia wynikające z pojawienia się Internetu	potrafi przedstawić własne wnioski z analizy zalet i wad uzależniania różnych dziedzin życia od Internetu